Άρθρο γνώμης
Του Αντώνη Ι. Ζαρκανέλα
Δρ. Βιολόγος Περιβαλλοντολόγος
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.
Το Σχέδιο Π.Δ. για τον χαρακτηρισμό του Ολύμπου έχει μπει στην τελική ευθεία. Το σχέδιο, που έχει σταλεί για διαβούλευση, είναι εφιάλτης καθώς διακατέχεται μόνο από φοβικά σύνδρομα αφού περιέχει ουσιαστικά μόνον απαγορεύεται και δεν εμπιστεύεται όχι μόνον τον επισκέπτη, προσκυνητή, φυσιολάτρη, περιηγητή αλλά ακόμη και τον προστάτη-φύλακα που είναι ο Φορέας Διαχείρισης. Για τον οποίο επιφυλάσσει δομή και οργάνωση δημόσιας υπηρεσίας, χωρίς εξασφαλισμένους οικονομικούς πόρους και χωρίς καν να προσπαθεί να εκμεταλλευθεί τις δυνατότητες που υπάρχουν. Δεν διαπνέεται από όραμα καθώς δεν ενπεριέχει την ανάδειξη και ανάπτυξη του Μυθικού Βουνού με έργα και δραστηριότητες που είναι συμβατά προς τις αξίες του και επιτρέπονται από τους περιβαλλοντικούς νόμους και θα προσελκύσουν, με τις ήπιες και ενταγμένες στο φυσικό περιβάλλον υποδομές, δραστηριότητες κλπ., τον Παγκόσμιο Πολίτη. Είναι εφιάλτης γιατί δεν διαθέτει ιδίους πόρους επαρκείς που να διασφαλίζουν την προστασία, φύλαξη και μελέτη αυτού του παγκόσμιου φυσικού αποθέματος.
Σκόπος του σχεδίου Π.Δ. είναι η καθιέρωση «χρήσεων γης» στο Όλυμπο με τρόπο που να διασφαλίζεται «..η διατήρηση και διαχείριση των σπανίων οικοτόπων ……για την συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης στο πλαίσιο της αειφόρου διαχείρισης της περιοχής». Είναι δηλαδή στόχος η προστασία και διατήρηση του φυσικού πόρου του Ολύμπου και τη διαχείριση του με τρόπο που να εξασφαλίζει την συνύπαρξη ανθρώπου και φύσης. Η αειφορική διαχείριση κάθε φυσικού πόρου σημαίνει και αξιοποίησή του με τρόπους που θα το φέρει κοντά στον άνθρωπο, δημιουργώντας για το σκοπό αυτό τις απαραίτητες και προβλεπόμενες από το νόμο συμβατές υποδομές, ασχολίες και δραστηριότητες, που θα εξασφαλίσουν και τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους για την αποτελεσματική προστασία, φύλαξή του κλπ. (π.χ. τους μισθούς του απαιτούμενου προσωπικού, τα απαραίτητα μέσα κλπ) που είναι και το κυρίως ζητούμενο.
Προβλέπεται από την βασική περιβαλλοντική νομοθεσία η εγκατάσταση, λειτουργία και ανάπτυξη σε όλες τις περιοχές (ζώνες) ενός κηρυγμένου Εθνικού Πάρκου έργων, ήπιων ασχολιών, δραστηριοτήτων «..που να εναρμονίζονται με την προστασία της φύσης και του τοπίου.» και «..να εναρμονίζονται στο φυσικό περιβάλλον και την τοπική αρχιτεκτονική..». Στην περιβαλλοντική νομοθεσία ορίζεται με ακρίβεια ποιές δραστηριότητες και ποιού μεγέθους δεν προκαλούν επιπτώσεις στο περιβάλλον. Και όμως στο σχέδιο Π.Δ. υπάρχουν μόνον απαγορεύσεις.
Προβλέπεται από τον νόμο 3937/2011, τον επονομαζόμενο «Νόμο Μπιρμπίλη» η δημιουργία σε δάση και δασικές εντός όλων των περιοχών (ζωνών) ενός χαρακτηριζόμενου ως Εθνικού Πάρκου, χιονοδρομικών κέντρων, ορειβατικών καταφυγίων κλπ και η παραχώρηση τους σύμφωνα με την Δασική νομοθεσία (ν. 998/79) σε φυσικά και νομικά πρόσωπα. ‘Εχουμε την νομιμοποίηση να μην συμπεριλάβουμε στο σχέδιο Π.Δ. δραστηριότητες που επιτρέπονται από τον νόμο χωρίς να κατηγορηθούμε από τις επόμενες γενιές τουλάχιστον για απραξία και αδράνεια;
Προβλέπεται από την περιβαλλοντική νομοθεσία η εγκατάσταση και λειτουργία μικρών Δασικών Χωριών μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις των Εθνικών Πάρκων, ώστε οι πολίτες αυτής της χώρας ή οι ξένοι επισκέπτες της θα μπορούσαν να φιλοξενηθούν, να απολαύσουν το βουνό και εμείς το απαγορεύουμε;
Προβλέπεται από την περιβαλλοντική νομοθεσία η εγκατάσταση μικρών υδροηλεκτρικών μονάδων και άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) – φωτοβολταϊκών, αιολικών - και εμείς λέμε σήμερα όχι;
Γιατί να μην προβλέπεται στο σχέδιο Π.Δ. η κατασκευή μικρών υδρολογικών έργων π.χ. μικρών φραγμάτων, υδροληψιών κλπ. που επιτρέπονται από την περιβαλλοντική νομοθεσία και θα βοηθήσουν την τοπική υδρονομία, την στήριξη συμβατών δραστηριοτήτων π.χ δενδροκαλλιέργειες αλλά και την αναβίωση παραδοσιακών δραστηριοτήτων όπως είναι οι υδρόμυλοι;
Δεν προβλέπονται στο σχέδιο Π.Δ. ούτε καν φυσιολατρικές δραστηριότητες αναψυχής και ορεινής άθλησης όπως η ορειβασία, αναρρίχηση και το ορειβατικό σκί ούτε καν η ανάγκη στενής συνεργασίας του Φορέα Διαχείρισης του Ολύμπου με τους Ορειβατικούς Συλλόγους
Θέλουμε, το λένε και οι «Προστάτες» του Ολύμπου, να παραχθούν προϊόντα με ονομασία προέλευσης π.χ. τυροκομικά προϊόντα, φρούτα κλπ. και επιτρέπεται από την δασική νομοθεσία (παρ. 1, άρθρο 46, ν. 998/79) η παραχώρηση, κατά χρήση, ασκεπών εντός δημόσιων δασών εκτάσεων σε γεωργούς για ανάπτυξη καλλιεργειών και στους κτηνοτρόφους για εγκατάσταση ποιμνιοστασίων, πτηνοτροφείων και άλλων συναφών εγκαταστάσεων «..εις άπαντα τα δάση.». Και όμως το σχέδιο Π.Δ. τα κρύβει επιμελώς. Γιατί να μην προβλέπεται η εγκατάσταση και λειτουργία στην ζώνη Γ΄ μικρών εργαστηρίων επεξεργασίας, διαλογής και τυποποίησης των παραγόμενων ζωϊκής ή φυτικής προέλευσης προϊόντων επί τόπου, όταν κάτι τέτοιο επιτρέπεται από την περιβαλλοντική νομοθεσία;
Το πώς μπορεί να γίνει αυτή η αξιοποίηση (π.χ. διαδικασίες, άδειες) και ποιά είναι τα έργα, οι δράσεις, οι ασχολίες και οι δραστηριότητες, οι χρήσεις γης με άλλα λόγια, που επιτρέπονται μέσα σε ένα Εθνικό Πάρκο προβλέπονται από τον νόμο. Το αν θέλουμε να κάνουμε χρήση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων που δίνει ο νόμος σε ένα Εθνικό Πάρκο είναι ένα πράγμα. Και άλλο είναι αν θα μπορέσουμε να υλοποιήσουμε λόγω έλλειψης, για παράδειγμα οικονομικών πόρων ή αν αντικειμενικά μπορούν να πραγματοποιηθούν. Για παράδειγμα επιτρέπεται από το νόμο η δυνατότητα κατασκευής χιονοδρομικού κέντρου. Το αν κατασκευαστεί τελικά ή όχι θα εξαρτηθεί από μία σειρά άλλων παραμέτρων π.χ. αν υπάρχει επάρκεια χιονιού στην απαραίτητη ποσότητα, ποιότητα και διάρκεια, αν εκδηλωθεί επενδυτικό ενδιαφέρον – σε ακτίνα 150 χλμ. υπάρχουν σήμερα 5-6 χιονοδρομικά κέντρα –.
Όμως ο ίδιος ο νόμος ορίζει ότι για να μπορεί να ασκηθεί μια από τις επιτρεπόμενες στο νόμο δραστηριότητες στον Όλυμπο απαραίτητη προϋπόθεση είναι να προβλέπεται στην πράξη χαρακτηρισμού που είναι το σχέδιο Π.Δ.
Είναι προς το συμφέρον του Ολύμπου, του τόπου, της χώρας να υπάρξουν στο σχέδιο Π.Δ. όλες οι δραστηριότητες που επιτρέπονται από τη νομοθεσία έστω και αν δεν υλοποιηθούν. Υπάρχουν σε κάθε περίπτωση όλες οι απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας – Υπηρεσίες, Δήμοι, Σύλλογοι, ο Φορέας Διαχείρισης κλπ.- για τη σωστή και σύμφωνα με τον νόμο εγκατάσταση και κυρίως λειτουργία όλων των δραστηριοτήτων που τελικά θα υλοποιηθούν.
Το σημαντικότερο είναι ότι με την εγκατάσταση και λειτουργία των παραπάνω δραστηριοτήτων μέσα στον Όλυμπο δεν θα υπάρξει απλώς μια προοπτική βιώσιμης τοπικής οικονομικής ανάπτυξης, αλλά θα δοθεί η δυνατότητα οικονομικής αυτοδυναμίας στον Φορέα Διαχείρισης του Ολύμπου με το να διαχειρίζεται και να αξιοποιεί τις παραχωρούμενες από το Κράτος εκτάσεις για να συντηρεί το απαραίτητο προσωπικό και υλικοτεχνική υποδομή για την μελέτη, φύλαξη και τήρηση των όρων λειτουργίας του Εθνικού Πάρκου με επάρκεια.