ΕΠΤΑ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΚΤΥΠΩΣΕΙΣ ΑΕ

Πριν από είκοσι πέντε χρόνια μπαίνοντας σε μια αίθουσα της θεατρικής σχολής Αθηνών ,μαζί με άγνωστα άτομα από όλη την Ελλάδα , διεκδικώντας μια θέση στην πραγματοποίηση των ονείρων μας , βρέθηκα μπροστά σε έναν άνθρωπο που θαύμαζα , έναν άνθρωπο που για κάποιον ανεξήγητο λόγο μαγευόμουν κάθε φορά που τον έβλεπα να ερμηνεύει ρόλους στην τηλεόραση ή στις κινηματογραφικές αίθουσες της εποχής.
Ο άνθρωπος αυτός ήταν και εξακολουθεί να είναι ένας πράος, απλός και καθόλα συνηθισμένος  άνθρωπος  που όμως έχει μια πληθωρική προσωπικότητα και μια καλλιτεχνική βαρύτητα  που λίγοι ομότεχνοί  του μπορούν να καυχηθούν ότι διαθέτουν. Ένας άνθρωπος που για σαράντα πέντε και πλέον έτη υπηρετεί την τέχνη του θεάτρου με εκπληκτική συνέπεια και προσήλωση δίνοντάς μας  μοναδικές ερμηνείες , συμμετέχοντας σε έργα κλασικών αλλά και σύγχρονων συγγραφέων. Ο  Άγγελος Αντωνόπουλος  - διότι για αυτόν πρόκειται -  είναι  αυτός που μας έμαθε τον «Πίντερ» τον «Σαίξπηρ» τον «Τσέχωφ» τον «Καμπανέλη» τον «Ρίτσο» τον «Ελύτη» τον «Καβάφη» αλλά και όλους τους υπόλοιπους, γνωστούς η άγνωστους  συγγραφείς και ποιητές. Είναι αυτός που με την καθοδήγηση του ως δασκάλου κάναμε τα πρώτα μας θεατρικά βήματα μαθαίνοντας να προσεγγίζουμε ένα ρόλο, να κατανοούμε έναν ποιητή . Είμαι σίγουρος πως σήμερα μετά από τόσα χρόνια πολλοί από τους  μαθητές του νιώθουμε ευγνωμοσύνη στο πρόσωπό του για όλα αυτά που με επιμονή και υπομονή φρόντισε να μας διδάξει δείχνοντάς μας  το δρόμο  να μάθουμε τους εαυτούς μας να προσπαθήσουμε να γίνουμε καλύτεροι. Δάσκαλε σ΄ ευχαριστούμε για όσα απλόχερα μας έδωσες στα χρόνια της σχολής αλλά και σήμερα για τα όσα  εξακολουθείς να μας προσφέρεις μέσα από τους ρόλους σου.

Είστε ένας από τους μεγάλους εναπομείναντες έλληνες ηθοποιούς, με συνέπεια 45 ετών. Τι είναι αυτό που εδώ και 45 χρόνια υπήρχε στο Θέατρο και δεν υπάρχει σήμερα ή δεν υπήρχε και υπάρχει σήμερα

Δεν προσυπογράφω το κοινώς λεγόμενο ότι υπήρξαμε εμείς σπουδαίοι και μεγάλοι ηθοποιοί και τώρα πια δεν υπάρχουν άλλοι να μας διαδεχθούν. ‘’Εσείς είσαστε μεγάλοι και τώρα δεν έχουμε κάτι αντάξιο και ανάλογο με εσάς’’… θέλω να πω ότι και εμείς ήμασταν κάποτε μικροί, δεν μας ήξερε κανείς και υπήρχαν άλλοι μεγάλοι και προφανώς το ίδιο πράγμα λεγόταν σε εκείνους. Εγώ σαν δάσκαλος που ήμουνα πάρα πολλά χρόνια, αλλά και σαν συνάδελφος μεγαλύτερος, βρίσκω στους θιάσους και στο σχολείο συνάντησα σημαντικούς, προβληματισμένους και σοβαρούς καλλιτέχνες, που εφόσον έχει έρθει το πλήρωμα του χρόνου έχουν καταξιωθεί και αναγνωριστεί, όπως και για μερικούς ακόμη δεν έχει έρθει το πλήρωμα του χρόνου. Νομίζω υπάρχουν άνθρωποι που θα μας διαδεχθούν.
Συνηθίζεται να μας αποκαλούν ‘ιερά τέρατα’ κι εγώ τους απαντώ ότι είμαι τέρας, χωρίς να είμαι ιερό.

Μίλησα και για τη συνέπεια. Μια συνέπεια που έχει ξεκινήσει από τη σχολή του Κουν και φθάνει μέχρι σήμερα. Μια πορεία η οποία έχει βάλει το δικό της λιθαράκι στην ιστορία του ελληνικού θεάτρου και από την πορεία αυτή δεν έχετε ξεστρατίσει. Αντίθετα σήμερα, μπορεί να υπάρχουν πολύ καλοί ηθοποιοί, αλλά βλέπουμε είτε να εξαργυρώνουν μια εφήμερη επιτυχία, είτε στην πορεία, λόγω χρημάτων ξεφεύγουν από αυτό που λέμε ‘τέχνη’

Εκεί χαλάει λίγο το πράγμα, είναι αλήθεια. Υπάρχει μια εύκολη επικαιρότητα, που δημιουργείται μ’ αυτό το απίστευτης επιρροής μέσον της τηλεόρασης και έτσι δημιουργεί από τη μια μέρα στην άλλη ‘φαινομενικούς’ πρωταγωνιστές, οι οποίοι θεωρούν ότι αυτό είναι αρκετό σαν ταυτότητα, σαν αποσκευή για να δημιουργήσουν μια προσωποπαγή κίνηση, είτε αυτό είναι θίασος, είτε οτιδήποτε άλλο. Αυτό είναι το λάθος και το αίτιο, δηλαδή η βιομηχανία των σταρς, η βιομηχανία των πρωταγωνιστών. Και αυτή ακριβώς η βιομηχανία, είναι η τηλεόραση.
Το θέμα όμως είναι ότι αυτή η κατάσταση ευλογείται. Δεν αποδοκιμάζεται από τον κόσμο. Όπως ξέρετε πηγαίνω με μια παράσταση που έχει χειροκροτηθεί, έχει γίνει αποδεκτή τρία χρόνια τώρα. Διαπιστώνω όμως ότι πολλές φορές έχει προηγηθεί ένα παραθέατρο, ένα υποπροϊόν και ο κόσμος έχει επίσης συντρέξει για να δούνε εκείνες της δουλειές. Υπάρχει μερίδιο ευθύνης και στον κόσμο. Δεν αποδοκιμάζει τίποτα, δεν απορρίπτει τίποτα.
Μετά την παράσταση στην Κατερίνη, μου είπαν σας ευχαριστούμε που ήρθατε και μακάρι να έρχεται το θέατρο. Οτιδήποτε θέατρο μόνο να βλέπουμε θέατρο. Και μου το υπογράμμισαν το ‘οτιδήποτε’. Αυτό είναι ένα λάθος και εγώ πίστευα ότι αυτό είχε κάπως μετριαστεί, με τα ΔΗΠΕΘΕ των πόλεων, διότι είχαν μια προσφορά. Όταν ευδοκίμησαν, όταν άνθισαν είχαν προσφορά. Ανέβαζαν παραστάσεις, καλές, καλύτερες, λιγότερο καλές, αλλά είχαν ένα ρεπερτόριο και ένα σεβασμό. Όμως και λυπάμει πολύ, ενώ αυτά τα ΔΗΠΕΘΕ ανέκοψαν κάπως αυτήν την παλιά συνήθεια των ‘μπουλουκιών’, τώρα έχει πάλι ενσκήψει αυτό το κύμα. Είναι όμως μια πραγματικότητα και είναι αυτό που επισημαίνετε ότι δημιουργούνται αυτές οι κινήσεις από ανθρώπους εκκολαπτόμενους σχεδόν.

Πιστεύετε ότι αυτό που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια, ακόμη και μέσα στην εκπαίδευση, το να διδάσκεται θέατρο ακόμη και από άσχετους ανθρώπους, από ανθρώπους που μπορεί να σπούδασαν φιλόλογοι, μαθηματικοί ή κάποιοι που λένε πως είναι ηθοποιοί, ευθύνεται για την αλλαγή του αισθητηρίου του κόσμου για το καλό θέατρο;

Πριν αναφερθήκατε στον Κουν, σαν ένα προηγούμενο πολύ σημαντικό στα πολιτιστικά μας δρώμενα και δεν ήταν μόνο ο Κουν, ήταν και ο Ροντήρης, ήταν ο Φώτος Πολίτης και άλλοι μεγάλοι δάσκαλοι. Αυτοί είχαν ένα φυτώριο ανθρώπων σημαντικών. Σήμερα πραγματικά οι σχολές, οι οποίες πολλές φορές είναι μαγαζιά δηλαδή ερωτοτροπούν με τα δίδακτρα των ανθρώπων που ξεκινούν με φιλοδοξίες. Είχα τέτοιους εγώ, συναδέλφους τώρα, που ξεκίνησαν. Ο μεγάλος μου προβληματισμό, ήταν αυτός που αναφέρατε, ότι σε πολλές σχολές οι δάσκαλοι είναι άσχετοι, δάσκαλοι ανώριμοι. Πολλές φορές προσλαμβάνονταν καθηγητές, διότι είχαν κάνει ένα ονοματάκι και δημιουργούσε ένα ελκυστικό ερέθισμα για τους υποψήφιους που θα σπούδαζαν θέατρο. Καταλαβαίνετε πόσο φοβερό είναι αυτό για τα ίδια τα παιδιά. Και πλήρωναν δίδακτρα επί χρόνια και τελείωναν μια σχολή και δεν μάθαιναν τίποτα.
Πολλές φορές με ρωτήσανε, χωρίς να ξέρουν ότι εγώ διδάσκω, για το ποια νομίζω καλή σχολή θεάτρου. Η απάντησή μου ήταν: να φροντίζετε να είναι εκείνη η σχολή, που υπάρχει έστω και ένας σοφός άνθρωπος, ένας έμπειρος άνθρωπος. Ένας άνθρωπος που να ξέρει, να έχει ζήσει και να έχει πονέσει και να έχει ματώσει για την ιστορία που λέγεται θέατρο, διότι αυτός ξέρει να πει πολλά πράγματα. Αυτόν θα τον κουβαλάει ο σπουδαστής εσαεί.
Πράγματι είχαν επανδρώσει τις σχολές άνθρωποι οι οποίοι προσελήφθησαν μόνο και μόνο επειδή εκείνο τον καιρό είχαν κάνει έναν ονοματάκι σε κάποιο σήριαλ της συμφοράς και διότι προσέτρεχαν σ’ αυτόν οι νεαροί νομίζοντας ότι απ’ αυτόν, από την εμφάνισή ενός τέτοιου δασκάλου θα φωτιστούν.

Ο άκρατος καταναλωτισμός, πιστεύεται ότι ευθύνεται για αυτά τα υποπροϊόντα; Για εκείνες τις πολύ ελαφρές παραστάσεις χωρίς ουσιαστικό όμως περιεχόμενο;

Ο καταναλωτισμός κατ’ αρχήν, δημιουργεί μια εσφαλμένη ανάγκη στον πολίτη για το τι του είναι απαραίτητο. Εϊναι τόσο αυθόρμητη και τόσο ασυγκράτητη η μανία του να αποκτήσει κάτι, που όταν φτάσει στο θέμα του θεάματος είναι κι αυτό ένα προϊόν που το επιλέγει χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια ουσιαστική κρίση και κάποια σοβαρή επιλεκτικότητα.
Την πρώτη φορά που παρακολούθησα πρόβες στο θέατρο Τέχνης, ήμουνα στο 2ο έτος της Σχολής, ανεβάζαμε ένα έργο του Μπρεχτ και το αναφέρω για να υπογραμμίσω την ιδεολογική τοποθέτηση μέσα στη δουλειά, τότε λοιπόν μας έλεγε ο Κούν ότι εάν γεμίσει το θέατρο και αν παίξουμε το έργο για όσο προγραμματίζουμε, θα έχουμε τόσα εκατομμύρια ζημιά. Σκεφθείτε, μας έλεγε, πόσα εκατομμύρια ζημιά θα έχουμε αν δεν γεμίσει το θέατρο. Όμως το έργο πρέπει να ανέβει. Αντιλαμβάνεστε πόση διαφορά σκέψης και συλλογιστικής υπάρχει. Τώρα αν λάβεις υπόψη σου αυτές τις φιλοσοφίες, κρίνοντας τις παρορμήσεις του καταναλωτισμού, καταλαβαίνεις πόσο οι άνθρωποι πλέον οδηγούνται στο θέατρο με λάθος επιλογή.


Μόλις πριν λίγες μέρες, στη Μιανμαρ, ένας τυφώνας άφησε πίσω του δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και άλλους τόσους αγνοούμενους. Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μια αλόγιστη συμπεριφορά σε σχέση με το Περιβάλλον. Και για να συνδέσω το ερώτημα με την παράσταση ‘ο Μαρξ στο Σόχο’, πιστεύεται ότι όπως έλεγε και ο Μαρξ, ο καπιταλισμός θα οδηγήσει την ανθρωπότητα στην καταστροφή χωρίς επιστροφή;

Είμαι πολύ απογοητευμένος. Δεν είμαι καθόλου αισιόδοξος. Δεν μπορώ να σας απαντήσω με ποσοστά ελπίδας στο ερώτημα που θέτετε. Βέβαια παίζοντας τον Μάρξ, έχω την ευκαιρία να υψώσω τη φωνή μου μέσα στην αίθουσα και να μεταλαμπαδεύσω στον κόσμο τις σκέψεις του, για όλα αυτά τα πράγματα και που υπήρξαν ακριβώς έτσι πριν 150 χρόνια.
Ο καπιταλισμός ήταν ίδιος τότε με τον σημερινό. Ο Μαρξ λέει ότι στις βιομηχανίες της Αγγλίας μικρά παιδάκια δούλευαν, διότι χειρίζοταν πιο εύκολα κάποια μηχανήματα. Στα κλωστήρια της Μασαχουσέτης, μικρά κορίτσια ηλικίας 10 ετών έπιαναν δουλειά και πέθαιναν στα 25 τους. Λέει ότι οι πόλεις ήταν βόθροι ανηθικότητας και φτώχειας και καταλήγει λέγοντας ότι αυτός ήταν ο καπιταλισμός τότε, αυτός είναι και σήμερα. Και το ξέρουμε, το βλέπουμε. Σας θυμίζω τα επιπλέοντα πτώματα στη Ν. Ορλεάνη. Γέμισε ο πλανήτης μπόχα από τα επιπλέοντα πτώματα της Ν. Ορλεάνης. Βλέπουμε κόσμο που πεινάει, βλέπουμε πολέμους που ξεκινάνε από τρομοκράτες εναντίον της τρομοκρατίας. Σκεφτείτε πόσα επισιτιστικά προβλήματα του τρίτου κόσμου θα είχαν λυθεί, αν δεν είχαν γίνει τόσοι πόλεμοι. Σκεφτείτε πόσο θα είχαμε προλάβει αυτό το κύμα που το λέμε τσουνάμι σήμερα, εάν είχε διατεθεί σωστά ο προϋπολογισμός του πολέμου στο Βιετνάμ, ή του Αφγανιστάν, ή του Ιράκ.
Όλα αυτά γίνονται από ανθρώπους που βρίσκονται σε κέντρα αποφάσεων και τα δικαιολογούν στο λαό τους. Και δυστυχώς πολύ μεγάλο ποσοστό του λαού τους, τους πιστεύει και ενώ έχουν συμβεί όλα αυτά τα πράγματα, τους ξαναψηφίζει.
Ο Μαρξ αντιμετωπίζει ακόμη και το θέμα του περιβάλλοντος. Λέει, το 1843 όταν επισκέφθηκε για πρώτη φορά το Παρίσι ήμουν 25 χρόνων και είχα γράψει ότι στη νέα βιομηχανική κοινωνία, οι άνθρωποι αποξενώνονται από τη δουλειά τους διότι τους είναι απεχθής. Αποξενώνονται από τη φύση, καθώς μηχανήματα, καπνός, μυρωδιές και θόρυβοι έχουν εισβάλει στις αισθήσεις τους. Αυτά λέει στο έργο, τα είπα το 1843, φαντάζεστε τι θα έλεγα σήμερα; Όταν τα ποτάμια είναι γεμάτα απόβλητα, όταν ο υδροφόρος ορίζοντας είναι στεγνός, όταν οι καπνοδόχοι του πλανήτη εκτοξεύουν θανατηφόρα καυσαέρια, όταν καίνε το Αμαζόνιο. Αντιλαμβάνεστε την αγωνία του σημερινού Μαρξ, που ξεκινάει από την αγωνία που υπήρχε πριν 150 χρόνια. Αλλά το πράγμα έχει πάρει μεγέθη τώρα και είναι πολύ μεγαλύτερο.
Θα έπρεπε να είμαστε πολύ αφελείς, όταν ο άνθρωπος περπατάει στους πλανήτες, αλλά εξακολουθεί να έχει αυτοκίνητα που μολύνουν το περιβάλλον. Είναι δυνατόν να πιστέψουμε ότι θα υπήρχε ενεργειακή δύναμη φιλική στο περιβάλλον; Αλλά αυτό όταν συμβαίνει, προσκρούει στα συμφέροντα και αμέσως θάβεται.

Αν πάμε με τους σημερινούς ρυθμούς σε μερικά χρόνια η καταστροφή θα είναι ολοκληρωτική, όπως λένε οι επιστήμονες. Πιστεύεται ότι μπορεί να υπάρξουν «φωτισμένοι» άνθρωποι που θα καταφέρουν να ανατρέψουν την κατάσταση;

Όλοι αυτοί, που βρίσκονται στα κέντρα αποφάσεων και δημιουργούν όλες αυτές τις κατευθύνσεις και τους προγραμματισμούς της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία οδηγεί σ’ αυτήν τη λαίλαπα ή σ’ αυτήν την καταστροφή του κόσμου, διερωτώμαι πολλές φορές αν έχουν παιδιά. Δεν έχουν εγγόνια; Τόση είναι η αγωνία του κέρδους;
Κατά καιρούς διαβάζουμε φωτισμένους ανθρώπους, οι οποίοι υψώνουν τη φωνή τους, οι οποίοι είναι μάχιμοι. Ο Αλ Γκορ μιλούσε όταν ήρθε στην Αθήνα, για ένα επερχόμενο κακό, για μια επερχόμενη καταστροφή. Τώρα όμως λένε ότι αυτό το κακό ήρθε, δεν είναι επερχόμενη καταστροφή. Συγγραφέας του έργου είναι ένας μάχιμος άνθρωπος 80 ετών και συνοδοιπόρος του Τσόμσκι. Κατά καιρούς διαβάζουμε τι λέει ο Τσόμσκι και πόσο αγωνιστής άνθρωπος είναι. Και αναφέρω αυτούς τους δύο, γιατι είναι μέσα στη Μητρόπολη του καπιταλισμού, είναι και οι δύο Αμερικάνοι. Για μένα υπήρξε ιδιαίτερο ερέθισμα, το ότι ο συγγραφέας αυτού του έργου ήταν Αμερικάνος Αριστερός και δεν ήταν πχ από την Κούβα.

Ασχολείστε και με τη συγγραφή. Πότε θα έχουμε την χαρά να μας επισκεφθείτε για την παρουσίασή του βιβλίου σας;

Αυτό που λέτε με συγκινεί και θα ήθελα να δημιουργήσουμε αυτήν την ευκαιρία. Το βιβλίο είναι «οι επιβάτες του φεγγαριού». Το συγκεκριμένο μυθιστόρημα κυκλοφόρησε πέρυσι και έτυχε καλής υποδοχής και τα νούμερα είναι ενθαρρυντικά. Προ ημερών, στη Λευκωσία όπου με είχανε καλέσει για να το παρουσιάσω, έλεγα ότι ακόμη και έναν χρόνο μετά από την έκδοση του βιβλίου, αισθάνομαι το τρακ που είχα, όταν έγραψα την πρώτη φράση. Ένα τρακ ερωτικό, με το ενδεχόμενο και με τον αναλογισμό εκείνου του πρώτου αναγνώστη που θα το διάβαζε. Παίρνω σήματα από πάρα πολλές κατευθύνσεις για το συγκεκριμένο βιβλίο και είμαι πολύ συγκινημένος, διότι αισθάνομαι πως έχω επικοινωνήσει. Εξάλλου για αυτό γράφεται ένα βιβλίο!
Είμαι πλέον μεγάλος άνθρωπος και θέλω αυτά τα πράγματα που με κάνουν να αγωνιώ να μείνουν σε κάποια χαρτιά γραμμένα. Το επόμενο βιβλίο, είναι ποιητικό. Η ποίηση 50 ετών, την οποία ανασύρω από τα συρτάρια μου, περισυλλέγω τα ιμάτιά μου όπως θα έλεγα και θα εκδοθεί σε λίγο καιρό. Επίσης θα υπάρξει και ένα επόμενο μυθιστόρημα, αλλά για να γυρίσουμε στους «επιβάτες του φεγγαριού», είναι ένα έργο γραμμένο για ανθρώπους απλούς, αντιήρωες και πάσχοντες για όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας. Είναι ένα μήνυμα μοναξιάς, είναι μια ενδοσκόπηση δική μου, η οποία βγαίνει μέσα από τους χαρακτήρες του μυθιστορήματος. Όταν γράφει κανείς ένα έργο, δανείζει στους ήρωές του, σκέψεις του και προβληματισμούς του και ευαισθησίες του. Έτσι χτίζονται οι χαρακτήρες. Ίσως κάποιος που θα με γνώριζε καλά, θα διακινδύνευε να το χαρακτηρίσει και ως αυτοβιογραφικό, αν και εγώ δεν το δέχομαι